Transit

De overgang van het ene naar het andere land kan soms abrupt en verwonderlijk zijn. Waar ik gisteren nog door het kale, overwegend dorre landschap van Kazachstan reed met 42 graden Celsius, was Rusland direct na de grens al bosrijk en groen met 16 graden (brrrr…). Al dat groen moet natuurlijk ergens vandaan komen: de eerste regenbui sinds maanden en de laatste onweersbui was toen ik uit Europa vertrok.

Sommige dingen blijven hetzelfde. Bij gebrek aan garages en pechdiensten hebben parkeerplaatsen op afgelegen plekken een brug om de auto te onderhouden. Al moeten de Russen het met een gat in de grond doen.
In beide landen wordt Russisch gesproken, maar hebben ze ook een eigen taal. De Vodka vloeit welig in beide landen, maar in Rusland kun je de materialen om het zelf te maken langs de kant van de weg aanschaffen. De wegen zijn soms goed, maar soms is het een slalom om de gaten. Omleidingen doen ze niet aan: dat zoek je zelf maar uit. Gelukkig werkt mijn navigatiesysteem weer in Rusland…

Advertenties

Astana

Astana wordt ook wel het Dubai van Centraal Azië genoemd. In de afgelopen 20 jaar is deze nieuwe hoofdstad uit de grond gestampt in opdracht van de president, met gebruik van de aanzienlijke olie- en gasinkomsten van Kazachstan. Veel interessante architectuur en hoogbouw huizen de inmiddels ruim 600.000 trotse inwoners. En ze zijn nog lang niet klaar met bouwen…

Plan A en-een-half…

Wederom een dagje bureaucratie. Om te beginnen bleek het visum aanvraag formulier wat in Kirgizië werd geaccepteerd niet geldig in Astana. Hier gold een ander formulier wat er, behoudens het nummer, exact hetzelfde uit ziet. Dit werd medegedeeld door de visa medewerker van de Russische ambassade, nadat die grondig door al mijn papieren heen was gegaan. Natuurlijk na eerst een aantal uren te hebben gewacht in de rij.

Na in een officieuze taxi heen en weer te zijn gegaan om het andere formulier van internet te halen en in te vullen, konden we ons nog net voor sluitingstijd voor de tweede keer melden. Dit keer wilde dezelfde persoon een originele uitnodiging (LOI) zien. De gescande en vervolgens geprinte versie die ik had was onvoldoende. Na een korte, zinloze discussie hierover, besloot ik transit als alternatief voor te stellen. Omdat de medewerker me inmiddels zat was en hij geen procedure fouten meer kon bedenken, ging dat vrij snel en kon ik die einde van de dag ophalen.

Dit betekent dat ik nu 8 in plaats van 28 dagen heb om door Rusland naar Letland te komen. Dit is te doen, maar rondkijken in Rusland is er dan niet bij. Jammer, want ik had me er inmiddels op verheugd om een aantal bijzondere dingen te zien. Nou ja, nu heb ik meer tijd voor Letland, Litouwen en Polen. Hier zijn ook voldoende mooie en interessante dingen te zien en beleven. Al is het wel gek om zo snel ‘bijna thuis’ te zijn.

Strepen trekken

Na alle horrorverhalen over de Kazach politie, was het tijd om het zelf te ondervinden. Op onze hoede hielden we ons netjes aan de verkeersregels. Het eerste contact was allervriendelijkst: de agent in kwestie hield ons aan omdat hij nieuwsgierig was en bood heel gastvrij Vodka, eten en een pijpbeurt van zijn vrouw aan…

De volgende 1200 kilometer was een combinatie van overwegend overzichtelijke, goede wegen en tegenliggers die ons waarschuwden voor controle posten. Perfect om, na de korte reparatie pauzes voor Gibson’s motor, wat verloren tijd in te halen.

Dit ging perfect tot 150 kilometer voor eindbestemming Astana. Na een inhaalmanoeuvre over een doorgetrokken streep, werden we staande gehouden. Ik probeerde eerst mijn inmiddels gebruikelijke ‘domme maar vriendelijke toerist’ routine, waarmee ik inmiddels al menige bekeuring heb weten te ontlopen. Helaas werkte dit niet.

De procedure zou zijn dat onze rijbewijzen zouden worden ingenomen, totdat we een betalingsbewijs van de bank konden overhandigen bij het plaatselijke politiebureau. Met mijn ervaring in Turkije, waar het twee dagen kostte om de juiste loketten te vinden, klonk dit niet heel aanlokkelijk. Ik wilde op tijd bij de Russische Ambassade in Astana zijn en bovendien zijn de banken op zondag gesloten…

Ik ben tegen het stimuleren van corruptie en heb daarom altijd voet bij stuk gehouden als het daarop aan kwam. Maar in deze situatie was het heel verleidelijk en praktisch om het systeem voor een keer vóór me te laten werken…

Na een donatie buiten het zicht van camera’s en collega’s en een controle of ik geen opname apparatuur bij me had, konden we onze weg vervolgen. De rest van de route vormde een goede representatie van mijn gevoel op dat moment: het was een rotweg…

In Astana begon het gebruikelijke zoeken naar de weg. Hierbij gebeurt het wel eens dat je moet keren. Dit keer was dit het veiligst te doen vlak voor een stoplicht. Over een doorgetrokken streep…

Dit keer werkte de ‘domme maar vriendelijke toerist’ routine gelukkig wel en gaven de agenten ons na een uitleg over de verkeersregels, ook de uitleg naar een willekeurig gekozen hotel. Zonder boete.

Enter Almaty

In Bishkek kwam ik Sweed Gibson tegen, die ook richting Astana gaat. Met zijn tweeën rijden is gezelliger dan alleen, dus besloten we samen op te trekken. Dat optrekken was echter van korte duur toen Gibson al in Bishkek stil kwam te staan met een elektrische storing. Het bleek niet één storing maar meerdere, maar na een aantal telefoontjes met hulpdienst Chris en twee uur sleutelen aan nood oplossingen, konden we onze weg naar Almaty vervolgen.

Al werkend aan de motor kwamen we steeds meer probleempjes tegen, dus in Almaty maar een garage opgezocht, waar we tot laat in de avond in de garage en de naastgelegen Almaty motorclub moesten blijven. Natuurlijk voor de reparaties, maar ook voor Vodka, bier en shashlik…

De overige extra tijd in Almaty hebben we gebruikt om de stad wat te verkennen. Het was even wennen: brede, goed bestraatte wegen, trottoirs en zelfs fietspaden leiden de mensen naar hun bestemming, onder de schaduw van het vele groen. Er is zelfs een voetgangerszone met Burger King en McDoner… Jammer genoeg zijn de prijzen ook heel Westers….

Morgen weer op pad…

Wordt vervolgd!

Na contact met het Nederlands consulaat in Bishkek, de Nederlandse Ambassade in Almaty en de Russische ambassade in Bishkek tot aan de ambassadeur aan toe, kreeg ik uiteindelijk groen licht voor een nieuw Rusland visum. Het enige wat ik hoefde te doen is de procedure volgen. Die schreef voor dat ik een drie maanden Kirgizië visum nodig heb om een Rusland visum te mogen aanvragen. Op naar het Kirgizische Ministerie van Buitenlandse Zaken maar weer…

Na wederom drie weken wachten en navragen, heb ik inmiddels de oorzaak van de vertraging helder: mijn exit visum was verlopen… Nadat ik ze had geattendeerd op de exit stempel op het exit visum en de entry stempel op de volgende pagina, waren we het erover eens dat ik eigenlijk gewoon legaal in Kirgizië was en een drie maanden visum geen probleem zou moeten zijn… En waren ze bereid om mijn aanvraag opnieuw in behandeling te nemen.

Inmiddels had ik begrepen dat de uitgifte van Rusland visa stil lag, omdat degene die deze behandelt bij de Russische ambassade met vakantie is. Omdat ik het wachten én het ministerie inmiddels aardig zat was, heb ik mijn paspoort en visakosten (200 dollar) terug geclaimd en het volgende besloten:

Omdat het Russische consulaat in Almaty allerlei lastige eisen schijnt te stellen, rij ik door naar Astana in Kazachstan om daar een aanvraag te doen voor een toeristen visum, wat me via Litouwen weer in Europa brengt.
Indien dit niet werkt, dan wordt het een Rusland transit visum om over land naar Georgië te rijden en via Turkije terug in Europa te komen.
Indien dit ook niet werkt, dan wordt het via Aktau in Kazachstan met de boot naar Azerbeidzjan. En daarna via Georgië en Turkije terug.

Met deze opties moet het toch goed komen lijkt me…

Vanavond eerst nog een shashlik afscheid party in Bishkek en morgen eindelijk weer onderweg. Met een plan. Ik kijk er naar uit!

Leven in Bishkek

Bishkek is een stad met een miljoen inwoners. Hoewel dat groter is dan welke stad ook in Nederland, voelt het aan als een provinciestad. Het straatbeeld is in de zomer relatief rustig, doordat veel studenten naar huis zijn. Anderen zijn in hun Dacha of bij familie bij het Yssik-Kul meer, waar het koeler is dan de 30 tot 40 graden in Bishkek.

Ik ken inmiddels de medewerkers van de winkels in de buurt, maak beleeft een gesprekje met de buurman en kom bekenden tegen bij een wandelingetje door de stad. De wereld van expats en vrijwilligers is nog kleiner: op zoek naar goed eten, koffie en contact met gelijkgestemden eindigen zij allemaal bij een relatief beperkt aantal gelegenheden. Het is dus niet moeilijk om leuke en interessante contacten op te doen.

Naast expats en mensen van Kirgizische etniciteit, wonen in Bishkek ook veel etnische Russen. Net als de expats leven de Russen en Kirgizen hun eigen gescheiden leven en mixen weinig met elkaar, hoewel de meeste Kirgizen in Bishkek vloeiend Russisch spreken.

De Kirgizen zijn in het algemeen gastvrij en vriendelijk, maar ze maken het niet eenvoudig om als Westerling of Rus echt geïntegreerd te raken. Uitgaan met een Kirgizische vrouw is een garantie op scheve gezichten en, na wat alcohol, potentieel op een confrontatie. Gemixte relaties zijn ingewikkeld, met name omdat familierelaties belangrijk zijn en een familie een duidelijke hiërarchie kent. Niet voor niets spreek je mannen hier respectvol aan met ‘oom’ of, indien gelijkwaardig, met ‘broer’. Als schoonzoon of -dochter wordt van je verwacht dat je doet wat ouders, ooms en tantes je opdragen. Niet gemakkelijk voor een Westerling of Rus met een andere achtergrond.

Om een overheidsfunctie te kunnen bekleden, moet je de Kirgizische taal meester zijn. Hiermee worden de Russische invloeden langzaam maar zeker beperkt. Hoewel veel Russen hier geboren en getogen zijn, leeft de angst dat ze uiteindelijk het land moeten verlaten om economische of politieke redenen.

‘Revoluties’ vinden in het groot of in het klein ongeveer om de vijf jaar plaats, sinds de onafhankelijkheid in 1991. Voornaamste redenen zijn ontevredenheid over corruptie in de overheid en ongelijke behandeling van de (Uzbeekse) minderheden. De revoluties vinden hun oorsprong meestal in het zuidwesten, waar de Uzbeekse bevolking sterk is vertegenwoordigd. Het was Stalin die de landsgrenzen met zijn verdeel-en-heers strategie heeft getrokken. Dit lijkt helaas nog steeds te werken. Soms worden opstandjes niet voor idealistische motieven maar voor individuele motieven gearrangeerd. Met wat beloftes, vodka en soms zelfs drugs worden mensen bewogen om een opstandje te creëren, zo wist een journaliste me te vertellen.

Als Westerse toerist kom je hier voor de fantastische berg landschappen en merk je niets van dit alles. Zelfs de revoluties kunnen totaal aan je voorbij gaan, omdat die meestal zeer lokaal van aard zijn. De Russische en Kazach toeristen merken er al helemaal niets van, omdat de Vodka al vanaf ’s ochtends op tafel staat. Zij komen hier vanwege de goedkope alcohol, accommodatie en ‘sauna’; de lokale aanduiding voor bordeel. Prostitutie is illegaal in Kirgizië, maar in Bishkek wijdverspreid. Niet in de minste plaats omdat de Kirgizische mannen hier ook breed gebruik van maken.

Al met al heb ik inmiddels ruim twee maanden in Kirgizië doorgebracht, waarvan een groot deel van de tijd in Bishkek. Hoewel op het eerste gezicht een weinig interessante stad, hebben de onverwachte ontmoetingen een leuk inkijkje geboden in het dagelijks leven hier. Hoewel ik er enorm naar uit kijk om weer op de motor te stappen, heb ik Bishkek en een aantal bijzondere, inspirerende mensen hier in mijn hart gesloten.

Naar Kyrgystan. En weer terug…